Giữ sạch đôi tay – Bảo vệ đôi mắt – Không dùng chung đồ cá nhân
Môi trường trường học là nơi học sinh học tập, vui chơi và tương tác mỗi ngày. Đây cũng là môi trường có nhiều hoạt động tiếp xúc gần, khiến các bệnh truyền nhiễm có thể dễ dàng lây lan nếu không duy trì thói quen vệ sinh đúng cách.
Trong đó, đau mắt đỏ (viêm kết mạc) là một bệnh lý về mắt có khả năng lây lan nhanh. Theo Bộ Y tế, bệnh thường lây qua tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với dịch tiết từ mắt thông qua bàn tay và các vật dụng nhiễm mầm bệnh. Vì vậy, giữ vệ sinh tay, hạn chế đưa tay lên mắt và không dùng chung đồ dùng cá nhân là những thói quen quan trọng để phòng bệnh.
Trường THCS và THPT FPT trang bị kiến thức và hình thành thói quen chăm sóc sức khỏe cho học sinh là một phần quan trọng trong việc xây dựng môi trường học tập an toàn, tích cực.
1. Đau mắt đỏ là gì? Vì sao dễ lây lan trong trường học?
Đau mắt đỏ, hay còn gọi là viêm kết mạc, là tình trạng viêm ở kết mạc – lớp màng bao phủ phần lòng trắng của mắt và mặt trong mí mắt. Nguyên nhân có thể do vi-rút, vi khuẩn hoặc một số tác nhân khác.
Một số trường hợp do vi-rút, trong đó có Adenovirus, có khả năng lây lan mạnh. Bệnh thường khởi phát ở một mắt và có thể lan sang mắt còn lại.
Trường học là môi trường tập trung đông học sinh trong thời gian dài. Việc thường xuyên tiếp xúc với bàn ghế, tay nắm cửa, đồ dùng học tập và các vật dụng chung, cùng thói quen chạm tay lên mặt hoặc dụi mắt, có thể tạo điều kiện cho mầm bệnh phát tán.
Đặc biệt, khi một học sinh mắc bệnh nhưng vẫn tiếp xúc gần với các bạn, nguy cơ lây nhiễm trong lớp và sau đó lan về gia đình có thể tăng lên.
2. Đau mắt đỏ lây qua những con đường nào?
Để chủ động phòng bệnh, học sinh cần hiểu những tình huống có thể làm mầm bệnh lây lan.
Lây trực tiếp và qua bàn tay
Dịch tiết từ mắt của người mắc bệnh có thể chứa mầm bệnh. Khi tiếp xúc với dịch tiết hoặc đưa tay lên mắt sau khi chạm vào nguồn nhiễm, mầm bệnh có thể được đưa lên vùng mắt.
Lây gián tiếp qua đồ vật, bề mặt
Mầm bệnh có thể lây lan khi chạm vào các bề mặt hoặc vật dụng bị nhiễm bẩn, chẳng hạn như bàn ghế, tay nắm cửa hoặc đồ dùng sinh hoạt.
Đặc biệt, không dùng chung khăn mặt, kính mắt, lọ thuốc nhỏ mắt và các vật dụng cá nhân với người đang mắc hoặc nghi mắc đau mắt đỏ. Đây là một trong những khuyến cáo phòng bệnh được Bộ Y tế nhấn mạnh.
Thói quen dụi mắt
Một thói quen tưởng như vô hại nhưng lại cần hạn chế là đưa tay lên dụi mắt. Nếu bàn tay chưa được làm sạch, việc chạm vào mắt có thể đưa vi-rút, vi khuẩn hoặc các tác nhân gây bệnh vào vùng mắt.
Vì vậy, thay vì dụi mắt khi cảm thấy ngứa hoặc cộm, học sinh nên rửa tay sạch và thông báo cho người lớn nếu triệu chứng bất thường kéo dài.
3. Dấu hiệu nhận biết đau mắt đỏ
Phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường ở mắt giúp học sinh chủ động thông báo với giáo viên và được kiểm tra kịp thời.
Một số triệu chứng thường gặp gồm:
- Mắt đỏ, đặc biệt ở phần lòng trắng.
- Ngứa mắt, cộm mắt, có cảm giác như có dị vật trong mắt.
- Chảy nước mắt nhiều.
- Mi mắt sưng hoặc phù nề.
- Xuất hiện dử mắt/ghèn mắt, có thể khiến hai mi mắt dính vào nhau sau khi ngủ dậy.
- Một số trường hợp do vi-rút có thể xuất hiện thêm các triệu chứng như sốt, đau họng, đau đầu hoặc sưng hạch vùng cổ.
Tuy nhiên, mắt đỏ không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với đau mắt đỏ. Một số bệnh lý khác cũng có thể gây đỏ hoặc đau mắt. Vì vậy, nếu triệu chứng bất thường xuất hiện, học sinh không nên tự chẩn đoán hoặc tự mua thuốc điều trị.
4. Học sinh FPT School Hải Phòng cần làm gì để phòng đau mắt đỏ?
Phòng bệnh bắt đầu từ những hành động rất nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày.
Giữ đôi tay sạch
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt sau khi đi vệ sinh, trước khi ăn và sau khi tiếp xúc với những bề mặt có nguy cơ nhiễm bẩn.
Đây là một trong những biện pháp đơn giản nhưng quan trọng để hạn chế sự lây truyền của đau mắt đỏ.
Không đưa tay lên dụi mắt
Hạn chế thói quen dụi hoặc chạm tay vào mắt khi chưa rửa tay.
Nếu mắt có cảm giác ngứa, cộm hoặc khó chịu, học sinh nên báo với giáo viên hoặc nhân viên y tế thay vì tự ý xử lý.
Không dùng chung đồ dùng cá nhân
Mỗi học sinh nên sử dụng khăn mặt và các vật dụng cá nhân riêng.
Không dùng chung với người khác:
- Khăn mặt
- Kính mắt
- Lọ thuốc nhỏ mắt
- Đồ dùng cá nhân có tiếp xúc với vùng mắt
Bộ Y tế cũng khuyến cáo không dùng chung những vật dụng này để hạn chế nguy cơ lây nhiễm.
Giữ vệ sinh môi trường học tập
Bàn ghế, tay nắm cửa và các bề mặt thường xuyên được nhiều người chạm vào cần được vệ sinh phù hợp.
Học sinh cũng nên chủ động giữ sạch không gian học tập, bỏ rác đúng nơi quy định và thực hiện tốt các hướng dẫn vệ sinh của nhà trường.
4.5. Chăm sóc đôi mắt trong quá trình học tập
Bên cạnh phòng bệnh truyền nhiễm, học sinh cũng cần hình thành thói quen sử dụng thiết bị điện tử hợp lý.
Khi học tập với màn hình trong thời gian dài, có thể áp dụng quy tắc 20-20-20: sau khoảng 20 phút nhìn màn hình, nhìn vào một vật ở xa khoảng 20 feet (6 mét) trong 20 giây.
Đây là thói quen hỗ trợ giảm mỏi mắt khi sử dụng màn hình, không phải biện pháp điều trị hoặc phòng lây nhiễm đau mắt đỏ.
5. Khi nghi mắc đau mắt đỏ, học sinh cần làm gì?
Nếu nhận thấy mắt đỏ, cộm, ngứa, chảy nước mắt hoặc xuất hiện nhiều dử mắt, học sinh cần chủ động thông báo thay vì cố gắng tiếp tục sinh hoạt như bình thường.
Bước 1: Báo ngay cho giáo viên
Học sinh có dấu hiệu bất thường về mắt cần báo cho Giáo viên chủ nhiệm (GVCN) hoặc nhân viên phụ trách y tế của nhà trường.
Tại FPT School Hải Phòng, học sinh có thể được hướng dẫn đến Phòng Y tế để được kiểm tra và theo dõi phù hợp.
Bước 2: Hạn chế tiếp xúc và thực hiện hướng dẫn y tế
Nếu nghi mắc bệnh, học sinh cần hạn chế tiếp xúc gần với người khác và thực hiện hướng dẫn của nhân viên y tế hoặc bác sĩ.
Trong trường hợp được xác định mắc bệnh, việc nghỉ học và quay lại trường theo hướng dẫn y tế giúp hạn chế nguy cơ lây nhiễm cho các bạn trong lớp.
Bộ Y tế khuyến cáo người mắc hoặc nghi mắc đau mắt đỏ hạn chế tiếp xúc với người khác và đến cơ sở y tế để được khám, tư vấn, điều trị phù hợp.
Bước 3: Không tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt
Không tự ý mua và sử dụng thuốc nhỏ mắt, đặc biệt là các thuốc có kháng sinh hoặc corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.
Việc tự điều trị không đúng nguyên nhân có thể khiến tình trạng mắt trở nên phức tạp hơn. Khi có triệu chứng bất thường, thăm khám giúp xác định nguyên nhân và hướng xử trí phù hợp.
Bước 4: Phối hợp cùng gia đình và nhà trường
Khi học sinh có dấu hiệu nghi mắc bệnh, nhà trường và gia đình cần phối hợp để theo dõi sức khỏe, đưa học sinh đi khám khi cần thiết và thực hiện các biện pháp hạn chế lây nhiễm.
Sự chủ động của mỗi học sinh, sự đồng hành của gia đình và việc thực hiện đúng hướng dẫn của nhà trường sẽ góp phần tạo nên môi trường học tập an toàn hơn.
6. Cùng FPT School Hải Phòng bảo vệ đôi mắt khỏe mỗi ngày
Phòng chống đau mắt đỏ không bắt đầu từ những điều phức tạp. Đó có thể là một lần rửa tay đúng cách, một lần không dụi mắt, một chiếc khăn được sử dụng riêng hay việc chủ động báo với thầy cô khi mắt có dấu hiệu bất thường.
Mỗi học sinh FPT School Hải Phòng cùng thực hiện tốt những thói quen nhỏ sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe của chính mình và hạn chế nguy cơ lây bệnh cho bạn bè, thầy cô và gia đình.
